stilte is een voedend mysterie

Bron: BN/DeStem
Publicatie: donderdag 24 april 2008
Katern: Cultuur
Auteur: Florence Imandt
Fotografie: Frank Poppelaars

Share

stilte-is-een-voedend-mysterie

Tekst:
‘Stilte is een voedend mysterie’

Danielle Roberts is iemand die over het leven nadenkt. Over hoe haar brein werkt, over wat haar prikkelt. Dat zij – als mediakunstenaar -stilte verzamelt, is dan ook geen toevalligheid. En dat iedereen haar belevenissen via internet op de voet kan volgen, al evenmin.

We staan in het Mastbos in Breda, waar vroege zonnestralen de smalle strook bomen een ingetogen sfeer bezorgen. Danielle heeft de stilte-meetapparatuur op haar lijf geïnstalleerd voor een kleine demonstratie. In de rechterarm een decibelmeter die het geluidsniveau registreert. “Hmm”, constateert ze met lichte instemming. “Een moment van 36 dB. Aardig, als je bedenkt dat je bij praten bijvoorbeeld 50 dB meet.” In de gordel rond haar middel zit de Silence Collector, een vierkant kastje dat Danielle speciaal voor haar jongste kunstproject Collecting Silence liet ontwikkelen. Het registreert elke tien seconden drie dingen: het aantal decibellen, de gps-coördinaten en het stressgehalte. “Rond mijn vinger heb ik een sensor en die meet de huidweerstand in eenheden van nul tot 171. Hoe vochtiger, hoe gestresster. Het is nogal koud nu, dus weinig stress, ha. Laatst was ik op Schiermonnikoog voor dit project en gleed ik even uit. Toen zag je meteen een enorme piek.”
De digitale camera rond haar nek is ook verbonden met de Silence Collector, maar die maakt pas een foto als het geluidsniveau drie minuten lang onder de 35 dB is. En zo’n lange stilte komt in Nederland niet vaak voor. Ook niet op Schiermonnikoog. “Op een eiland speelt de wind altijd een grote rol. Wind maakt veel lawaai, dat had ik me eigenlijk niet zo gerealiseerd toen ik met dit project begon.” Het idee voor Collecting Silence ontsproot het uit leegte, legt ze uit. “Van oorsprong ben ik monumentaal vormgever, maar ik vond het autonome beeldende kunstenaarsschap na mijn afstuderen niet zo bevredigend meer. Eind jaren negentig werd ik gegrepen door de pc, deed bijscholing nieuwe media en werd uiteindelijk mediakunstenaar. Dat begon vanuit leegte. Vanuit Zen-meditatie is mijn kunstenaarsschap opnieuw ontstaan.”
Leegte of stilte als bron van inspiratie? “Volgens mij komen stilte en inspiratie uit een en dezelfde bron. Stilte is een voedend mysterie. Wat er uit leegte naar boven komt, is altijd vernieuwend. Dat fascineert me. Ik ben verslaafd aan stilte. Stilte is ongelooflijk boeiend. Ik ben heel benieuwd naar wat de stille plekken die ik opzoek, met mij doen. Is het beklemmend, beangstigend?”
Eigenlijk is haar project een onderzoek, vindt Danielle (39). “Ik wil weten wat de reikwijdte van stilte is. Wat is het gezicht van stilte? Is er alleen in de natuur stilte of bestaat het in de stad ook? Ik ben ook heel benieuwd naar de reacties daarop. Die interactie met het publiek is een belangrijk verschil met meer traditionele kunstvormen.”
Die interactie is mogelijk omdat alle gegevens die Danielle verzamelt, op een website komen te staan: www.collectingsilence.org. Met behulp van luchtfoto’s van Google Maps, worden alle gegevens op die website in beeld gebracht. Kun je precies zien hoe laat en waar Danielle die zeldzame 30 dB mat, of waar ze in de stress schoot. Je kunt ook icoontjes aanklikken die iets laten zien van bijvoorbeeld de schoonheid van een bepaalde plek. In het ‘plakboek’ op de site zijn haar ervaringen te horen, te zien en te lezen en dat is ook het podium waar lezers/kunstconsumenten kunnen reageren op het stilteverzamel-project.
De website is trouwens in het Engels, want het Nederlandse publiek is de Bredase te beperkt. “Ik begin met routes in Nederland, daarna ga ik ook naar het buitenland. Twee routes heb ik nu gedaan bij wijze van test. Dat was Schiermonnikoog en het centrum van Amsterdam op Eerste Kerstdag. De volgende plek die ik bezoek, is het hoogste gebouw van Nederland, Montevideo in Rotterdam. Het zal daarboven veel stiller zijn dan beneden, al is dat niet het doel van mijn onderzoek, het absolute nulpunt vinden. Het gaat altijd om de relatieve stilte: hoe ervaar je stilte?”
“Wat ik hoop, is dat Collecting Silence ook andere mensen aanzet tot leren en ervaren.”

Vanavond om 20.00 uur gaat www.collectingsilence.org de lucht in en licht Danielle Roberts haar project toe in Electron, Belcrumweg 19 in Breda. Belangstellenden kunnen hun laptop meenemen.