na de stilte komt de kunst

Bron: BNDeStem
Publicatie: donderdag 25 augustus 2011
Katern: Regio Breda
Auteur: Florence Imandt
Fotografie: Frank Poppelaars (archief)

Share


na-de-stilte-komt-de-kunst

Tekst:
Na de stilte komt de kunst

Iemand die leeft van nieuwe mediatechnologieën en tegelijkertijd verslingerd is aan stilte. “Ja, dat is eigenlijk vrij extreem, die tegenstelling.
Maar nieuwe media zijn soms veel stiller dan bestaande manieren van communicatie. E-mail is bijvoorbeeld stukken minder luidruchtig dan bellen.”

Danielle Roberts (42) uit Breda is mediakunstenaar en gefascineerd door leegte, meditatie en stilte. Desalniettemin praat ze honderduit over zichzelf en haar werk, authentiek en aangenaam bescheiden. Danielle is nogal eens op pad met haar decibelmeter om op de meest uiteenlopende plekken stilte te registreren. De Amsterdamse grachtengordel op Eerste Kerstdag ‘s morgens vroeg bijvoorbeeld, of op het hoogste gebouw van Nederland, Montevideo in Rotterdam.
De afgelopen jaren bezocht ze kloosters en deed verschillende retraites. Vanuit die spirituele ervaringen ontstond het idee voor een volledige afzondering. Nou ja, wel de laptop mee natuurlijk, maar alleen voor werk, niet om zomaar een beetje te surfen op internet. Want laten we het even helder stellen: haar 28 dagen in een houten huisje in de Veluwse bossen waren geen vakantie!
Wie haar schriftelijke verslag ‘In stilte gelaten’ erover leest, ziet regelmatig het woord ‘dagschema’ opduiken. “Dat heb je in de kloosters ook, naast bidden werken ze ook op gezette tijden en ik dacht ‘dat mag ik dan ook wel’. Zo’n schema versterkt het spiritueel karakter, maar houdt je ook normaal. Het is ook gezond om structuur aan te brengen, dat zorgt voor balans, dat je na een paar uur werken achter de pc ook ontspant, bijvoorbeeld door een boswandeling.”
Werk was het dus, die decembermaand in de sneeuwbossen bij Laag-Soeren. “Ik was benieuwd hoe diep ik in de stilte kon komen, wat er innerlijk zou gebeuren met mij. Dat werd me toen ik daar was niet echt helder. Ik belandde in een soort twijfel en dacht soms ‘waar ben ik mee bezig’. Ik had een hemelse ervaring verwacht, maar het was op sommige momenten best moeilijk. Dat de waterleiding kan bevriezen bijvoorbeeld, ik had er nooit bij stilgestaan dat zulke aardse dingen zouden gebeuren.”
Pas later merkte ze wat de maand afzondering met haar gedaan had. “Ik ga bewuster met dingen om, met meer aandacht. Ook moeilijke, pijnlijke dingen, die ga ik niet zo snel meer uit de weg. Er is minder angst. Ik ben de confrontatie met mezelf aangegaan en ben mezelf helderder gaan zien, wat niet altijd leuk is natuurlijk. De manier waarop ik met mijn werk omga bijvoorbeeld. Dat is een boeman. Ik móet heel productief zijn, wil alles perfect hebben. Normaal thuis ben ik ook gedreven, maar zó erg wist ik niet. Je leven ligt tijdens afzondering onder een vergrootglas. Het is alsof een spiegel wordt schoongeveegd en je elk vlekje ineens kunt zien.”
Een bepaald moment, om precies te zijn 8 november 2010, lijkt een hoogtepunt in stiltebeleving. Ze schrijft in haar dagboekje ‘mijn mediteren is waken bij het ongeschapene van waaruit alles ontstaat’. “Eigenlijk ben ik een heel religieus mens. Het ongeschapene is voor mij bron van alles. Als je in jezelf ervaart dat je daar aan raakt, is dat een diepe ervaring. Dat was heel uniek, dat gaat aan woorden voorbij en bereik ik zeker niet elke keer als ik mediteer.”
Was deze maand kunst? Nee. Maar wel het boek ‘In stilte gelaten’, het interactieve werk ‘Silent Days’, en de performance ‘Luisteren’, die eruit voortkwamen. Danielle hield een dagboek bij, maakte foto’s en filmde zichzelf elke dag een minuut lang om te zien of de stilte van haar gezicht af te lezen viel.
En? “Ha, ik moest wel heel goed kijken en het is subtiel, maar ik zie een stillere zit, een meer verinnerlijkte houding.” Experiment geslaagd? “Nou, ja dus.”
Alle kunstmediale elementen komen aan bod in de presentatie die Danielle Roberts vrijdag 26 augustus om 20.00 uur houdt bij Idee Fixe, Markendaalseweg 36 in Breda. Meer info: www.numuseum.nl/projects/in-stilte-gelaten